නිතර අසනු ලබන ප්‍රශ්න

අප ගැන

ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව යනු කුමක්ද?

ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව යනු ශ්‍රී ලංකාවේ මූල්‍ය පද්ධතියේ කේන්ද්‍රීය ස්ථානය උසුලනු ලබන ආයතනයයි. 1950 වර්ෂයේ දී 1949 අංක 58 දරන මුදල් නීති පනත මගින් අර්ධ ස්වාධීන ආයතනයක් ලෙස ස්ථාපනය කළ මහ බැංකුව, පස් සමාජික මුදල් මණ්ඩලයක් මගින් පාලනය කරනු ලැබේ.

මුදල් මණ්ඩලය

ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව සංස්ථාපිත ආයතනයක් නො වන නිසා එයට ම ආවේණික වූ නීතිමය ව්‍යුහයක් මහ බැංකුවට ඇත. මුදල් නීති පනතට අනුව සියලු ම බලතල සහ කාර්යයන් හිමි මුදල් මණ්ඩලයට සංස්ථාපිත වගකීම පැවරී ඇත. පාලන අධිකාරිය ලෙස මහ බැංකුවේ කළමණාකරණයට, මෙහෙයුමට සහ පරිපාලනයට සම්බන්ධ සියලු ම ප්‍රතිපත්ති තීරණ ගැනීම සඳහා මුදල් මණ්ඩලය වගකිව යුතු ය. 

මුදල් මණ්ඩලයේ සාමාජිකයින් කවු ද? ඔවුන්ව පත් කරන්නේ කෙසේ ද?

මහ බැංකු මුදල් මණ්ඩලය සාමාජිකයින් පස් (5) දෙනෙකුගෙන් සමන්විත ය.     

  1. අධිපති
  2. මුදල් අමාත්‍යාංශයේ ලේකම් (නිල බලයෙන්)
  3. විධායක නො වන සාමාජිකයින් තිදෙනෙකු

අධිපති මුදල් මණ්ඩලයේ සභාපතිවරයා වන අතර මහ බැංකුවේ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරියා ලෙස ද ක්‍රියා කරයි. මුදල් අමාත්‍යවරයාගේ නිර්දේශ මත ජනාධිපති විසින් අධිපති සහ මුදල් මණ්ඩලයේ විධායක නො වන සාමාජිකයින් පත් කරනු ලැබේ. මුදල් මණ්ඩලයේ විධායක නො වන සාමාජිකයින් පත් කිරීම සඳහා ව්‍යවස්ථාපිත මණ්ඩලයේ අනුමැතිය අවශ්‍ය වේ. අධිපතිගේ සහ මුදල් මණ්ඩලයේ විධායක නො වන සාමාජිකයින්ගේ නිල කාලය අවුරුදු හය (6) කි. මුදල් මණ්ඩල රැස්වීම් සඳහා සාමාජිකයින් තිදෙනෙකුගෙන් (3) යුතු ගණපූරණයක් තිබිය යුතු ය. මුදල් මණ්ඩලයේ තීරණ වලංගු වීම සඳහා සාමාජිකයින් තිදෙනෙකුගේ (3) අනුමැතිය අවශ්‍ය වේ. කෙ සේ වුවත් ඒකමතික තීරණයක් ගැනීමට අවශ්‍ය වූ විටක දී සාමාජිකයින් පස් (5) දෙනාගේ ම අනුමැතිය අනිවාර්ය වේ.

 

ව්‍යවහාර මුදල්

ශ්‍රී ලංකාව තුල ව්‍යවහාර මුදල් (කාසි හා නෝට්ටු) නිකුත් කිරීමේ අධිකාරීමය බලය දරන්නේ කුමන ආයතනය ද?

1949 අංක 58 දරන මූල්‍ය නීති පනතේ 49 වන වගන්තිය යටතේ ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවට ශ්‍රී ලංකාව තුළ නීත්‍යනුකූල ව්‍යවහාර මුදල් නෝට්ටු සහ කාසි නිකුත් කිරීමේ ඒකාධිකාරී බලය පැවැරී ඇත.

දැනට සංසරණයේ පවතින්නේ කුමන අගයන්ගෙන් යුක්ත කාසි හා නෝට්ටු වර්ග ද?

වර්තමානයේ රු. 5000, රු. 2000, රු. 1000, රු. 500, රු. 200, රු. 100, රු. 50, රු. 20 සහ රු. 10, රු. 5, රු. 2 සහ රු. 1 වටිනාකමින් යුත් නෝට්ටු (දැනට රු. 10, රු. 5, රු. 2, සහ රු. 1 නෝට්ටු වෙනුවට කාසි හඳුන්වා දී ඇත) සහ රු. 10, රු. 5, රු. 2, රු. 1, සත 50, සත 25, සත 10, සත 05, සත 02 සහ සත 01 වටිනාකම්වලින් යුත් කාසි වර්ග සංසරණයේ පවතී. 

දැනට සංසරණයේ පවතින කාසි සහ නෝට්ටු ප්‍රමාණය කොපමණ ද?

2018 පෙබරවාරි 28 වැනි දින වන විට සංසරණයේ පැවතියේ ආසන්න වශයෙන් රුපියල් බිලියන 580.07ක වටිනාකමින් යුතු නෝට්ටු මිලියන 1,060ක් සහ රුපියල් බිලියන 12.32ක වටිනාකමින් යුත් කාසි මිලියන 5,331කි. 

මුදල් නෝට්ටු අතරින් පොදුවේ වැඩියෙන් සංසරණය වන නෝට්ටු වර්ග මොනවා ද? 

ප්‍රධාන වශයෙන් රුපියල් 20 සහ රු. 100 නෝට්ටු වැඩියෙන් සංසරණය වන අතර 2018 පෙබරවාරි 28 වැනි දින වන විට රු. 20 නෝට්ටු මිලියන 286.2ක් ද රු. 100 නෝට්ටු මිලියන 217.1ක් ද සංසරණයේ පැවතිණ. 

මුදල් නෝට්ටු සහ කාසි සංසරණය සඳහා නිකුත් කරන්නේ කෙසේ ද? 

ප්‍රධානතම ක්‍රමය බලපත්‍රලාභී වාණිජ බැංකු මගින් ය. වාණිජ බැංකු විසින් ගනුදෙනු සඳහා මුදල් නෝට්ටු සහ කාසි ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව වෙතින් ඉල්ලා සිටින විට, ඔවුන්ට අවශ්‍ය මුදල් නාමිකයන්ගෙන් මුදල් නෝට්ටු සහ කාසි නිකුත් කරනු ලැබේ. මෙම මුදල් නෝට්ටු සහ කාසි ඔවුන්ගේ ගනුදෙනුකරුවන් සමඟ ගනුදෙනු හරහා සංසරණයට එකතු කරනු ලැබේ. 

සංසරණයේ පවතින අලුතින් ම ටංකනය කළ හා නිකුත් කළ කාසිවල ප්‍රධාන ලක්ෂණ මොනවා ද?

කාසිවල ප්‍රධාන ලක්ෂණ පහත වගුවේ සඳහන් වේ.

<ලක්ෂ රු. 1 රු. 2 රු. 5
රු. 10
විෂ්කම්භය (මි.මී.) 20.0 28.5 23.5 26.4
ඝනකම (මි.මී.)   1.75 1.80 2.50 2.30
හැඩ වටකුරු වටකුරු වටකුරු පැති එකොළහක් සහිත
වර්ෂ 2016 2016 2016 2016
ලෝහය/මිශ්‍ර ලෝ මල නො බඳින වානේ මල නො බඳින වානේ මල නො බඳින වානේ මල නො බඳින වානේ
මුහුණ රාජ්‍ය ලංඡනය රාජ්‍ය ලංඡනය රාජ්‍ය ලංඡනය රාජ්‍ය ලංඡනය
පිටුප වටිනාකම, රටේ නම සහ වර්ෂය වටිනාකම, රටේ නම සහ වර්ෂය වටිනාකම, රටේ නම සහ වර්ෂය වටිනාකම, රටේ නම සහ වර්ෂය

මුදල් නෝට්ටු මුද්‍රණය සඳහා භාවිත කරන කඩදාසි වර්ගයේ විශේෂත්වය කුමක් ද?

මුදල් නෝට්ටු මුද්‍රණය කරනු ලබන්නේ 100% කපු මිශ්‍ර පල්පයකිනි. එ බැවින් ස්පර්ශයේ දී නෝට්ටුවේ රළු බවක් දැනේ. කෙ සේ වුව ද රුපියල් 200 සමරු නෝට්ටුව මුද්‍රණය කර ඇත්තේ පොලිමර්වලිනි.

ශ්‍රී ලංකාවේ භාවිතය සඳහා නෝට්ටු මුද්‍රණය සහ කාසි ටංකනය කරනු ලබන්නේ කුමන ආයතන ද?

නෝට්ටු මුද්‍රණය කරනු ලබන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ බියගම පිහිටි ඩි ලා රූ ලංකා කරන්සි ඇන්ඩ් සිකියුරිටි ප්‍රින්ට් පුද්ගලික සමාගම මගිනි. 

සංසරණය සඳහා නිකුත් කරන ලද නව කාසි ටංකනය කරනු ලබන්නේ ස්ලෝවැකියාවේ , “Mincovna Kremnica” යන ටංකන සමාගම විසිනි.

ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව සඳහා සංසරණ කාසි ටංකනය සහ සැපයීම සඳහා සැපයුම්කරුවන් තෝරාගනු ලබන්නේ ජාත්‍යන්තර ටෙන්ඩර් පටිපාටියක් මගින් වේ.

ව්‍යාජ මුදල් යනු කුමක්ද?

ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව හැර වෙනත් ඕනෑම පුද්ගලයෙකු හෝ ආයතනයක් විසින් නිකුත් කරනු ලබන මුදල් නෝට්ටු සහ කාසි ව්‍යාජ මුදල් ලෙස සලකනු ලැබේ.     

වැඩි විස්තර සඳහා : http://www.cbsl.gov.lk/htm/sinhala/06_cm/c_2.html#2

අව්‍යාජ මුදල් නෝට්ටුවක්, ව්‍යාජ (හොර) නෝට්ටුවකින් වෙන් කර හඳුනා ගන්නේ කෙසේ ද?

ව්‍යාජ නෝට්ටු මැඩලීමේ අරමුණින් ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව නිකුත් කරන සියලු ම මුදල් නෝට්ටු ඉතා උසස් ආරක්ෂණ සලකුණු ඇතුළත් කරමින් මුද්‍රණය කරනු ලැබේ. ව්‍යවහාර මුදල් නෝට්ටුවක දැකිය හැකි ප්‍රධාන ආරක්ෂිත සලකුණු වනුයේ 

      • ආරක්ෂණ නූල
      • දිය සලකුණ
      • විනිවිද පෙනෙන සලකුණු
      • නෝට්ටු මුද්‍රිත කඩදාසිය
      • උස් වූ මුද්‍රණ (Intaglio Printing)
      • ක්ෂුද්‍ර අක්ෂර
      • වැර ගැන් වූ කොන් සහිත දිය සලකුණ ආදියයි

පියවි ඇසට පෙනෙන සළකුණු සහ විශේෂ උපකරණ භාවිතයෙන් නැරඹිය යුතු ක්ෂුද්‍ර සළකුණු හා වෙනත් විශේෂිත සළකුණු සඳහා පරීක්ෂා කර බලන්න. සෑම විට ම ආරක්ෂණ සළකුණු කිහිපයක් පරීක්ෂා කර බලන්න. එක් සළකුණක් මත පමණක් රඳා නො සිටින්න. ඔබට සැකයක් පවතී නම් සැක සහිත නෝට්ටුව, අව්‍යාජ නෝට්ටුවක් ලෙස ඔබ දන්නා නෝට්ටුවක් සමග සසඳන්න. 

ව්‍යාජ නෝට්ටුවක් ලැබුණු අවස්ථාවක දී ඔබ කළ යුත්තේ කුමක් ද?

ව්‍යාජ නෝට්ටුවක් කිසි ම ආකාරයේ ගනුදෙනුවක් සඳහා භාවිත නො කළ යුතු වේ. ව්‍යාජ නෝට්ටුවක් ගනුදෙනු සඳහා හිතාමතා යොදා ගැනීම බරපතල වරදක් වන අතර සිර දඩුවම් ලැබීමට, දඩයකට යටත් වීමට හෝ ඒ දෙකට ම යටත් විය හැකි වරදකි. යම් තැනැත්තෙකු ව්‍යාජ නෝට්ටුවක් හඳුනා ගත් විට ඔහු හෝ ඇය එය භාර ගැනීමෙන් වැළකිය යුතු ය. යම් පුද්ගලයෙකු නො දැනුවත් ව ම ව්‍යාජ නෝට්ටුවක් අතට පත් වී ඇත් නම් වහා ම එය තමා වෙත ලැබුන ආකාරය පිළිබඳ විස්තර දක්වමින් ලඟ ම ඇති පොලිස් ස්ථානයට දැනුම් දීම හෝ අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ ව්‍යාජ මුදල් ඒකකයට (0112422176 හෝ 0112326670) දන්වා ඔවුන්ගේ උපදෙස් පිළිපදින්න.

භාවිතයට නුසුදුසු නෝට්ටුවක් ‍යනු කුමක් ද?

වලංගු නෝට්ටුවක්, භාවිතය නිසා ඉරී යාම, අපිරිසිදුවීම, දිරාපත්වීම, නෝට්ටුව මත යම් යම් දේ ලියා තිබීම නිසා හඳුනා ගැනීම අපහසු වීම, සංසරණයේ දී සිදු වන සුලු හානි වීම් හා හිතාමතා විකෘති කිරීම ආදිය මගින් භාවිතයට නුසුදුසු තත්ත්වයට පත් නෝට්ටු භාවිතයට නුසුදුසු නෝට්ටු ලෙස සැලකේ. මේවා කොටස් තුනකට බෙදා දැක්විය හැකි ය.

සේවා අනිසි නෝට්ටු, පලුදු (විකල) වූ නෝට්ටු හා සිතාමතා විකෘති කරන ලද, හානි කරන ලද හෝ වෙනස් කරන ලද නෝට්ටු

“සේවා අනිසි නෝට්ටු”
වලංගු මුදල් නෝට්ටුවක් සංසරණය වීම හේතුවෙන් අපිරිසිදු වීම, ඉතාමත් තදින් කිලිටි වීම, දිරාපත් වීම මගින් සේවා අනිසි නෝට්ටු බවට පත් වේ. එහෙත් එය විකල වූ නෝට්ටුවක් ලෙස නො සැලකේ.

“විකල වූ නෝට්ටු”
දිරාපත් වීම නිසා එහි කොටස් අඩු වීමෙන් සම්මත ප්‍රමාණයට වඩා ප්‍රමාණයෙන් කුඩා වීම, ස්වරූපය වෙනස් වීම, පිලිස්සීම, තදින් කිලිටි වීම, කැඩී යෑම, ඉරී යාම සහ විකෘති කිරීම හෝ හදිසි අවස්ථාවන් හේතුවෙන් හෝ විවිධ ස්වාභාවික විපත් හේතුවෙන් ආරක්ෂක සලකුණු, නෝට්ටුවේ දිනය, අනුක්‍රමික අංකය හා අත්සන් ආදියට හානි සිදු වී ඇති අබලන් තත්ත්වයට පත් වූ නෝට්ටු විකල වූ නෝට්ටු ලෙස සැලකේ.

"සිතා මතා විකෘති කරන ලද, හානි කරන ලද හෝ වෙනස් කරන ලද නෝට්ටු"

ව්‍යවහාර මුදල් නෝට්ටුවල අනුක්‍රමික අංකය, දිනය, අත්සන්, වටිනාකම හෝ ආරක්ෂණ සළකුණු මත ලිවීම, ඇඳීම, අත්සන් කිරීම හෝ සංකේත යෙදීම යනාදී ක්‍රම මගින් සැලකිය යුතු ආකාරයට වෙනස් කරන ලද නෝට්ටු

සේවා අනිසි මුදල් නෝට්ටු බලපත්‍රලාභී වාණිජ බැංකු හරහා හුවමාරු කර ගත හැකිද?

ඔව්.

සිතා මතා විකෘති කරන ලද, හානි කරන ලද හෝ වෙනස් කරන ලද නෝට්ටු බලපත්‍රලාභී වාණිජ බැංකු හරහා හුවමාරු කර ගත හැකි ද?

නො හැක. කෙ සේ වුව ද,  එ වැනි මුදල් නෝට්ටු ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකු ප්‍රධාන කාර්යාලයට හෝ අනුරාධපුරය, මාතලේ, මාතර, ත්‍රිකුණාමලය, නුවරඑළිය, කිලිනොච්චියෙහි පිහිටුවා ඇති ප්‍රාදේශීය කාර්යාලයක් වෙත භාර දෙන ලෙස හෝ එම මුදල් නෝට්ටු පහත සඳහන් ලිපිනයට ලියාපදිංචි තැපෑලෙන් නිසි ලෙස සම්පූර්ණ කරන ලද අයදුම්පත සමඟ එවන ලෙස මහජනතාව වෙත මෙයින් දැනුම් දෙමු. අදාළ අයදුම්පත ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකු නිල වෙබ් අඩවියෙන් (www.cbsl.gov.lk) බාගත හැකි අතර ප්‍රාදේශීය කාර්යාල හෝ ඕනෑ ම බලපත්‍රලාභී වාණිජ බැංකු ශාඛාවක් වෙතින් ද ලබා ගත හැකි ය.

හානි වූ/විකල වූ මුදල් නෝට්ටු වාණිජ බැංකුවලින් මාරුකර ගත හැකිද?

නො හැක. කෙ සේ වුව ද වාණිජ බැංකුවලට විකල නෝට්ටු තැන්පතු වශයෙන් හෝ වටිනාකම පසු ව ගෙවීම සඳහා භාර ගත හැකි අතර එම නෝට්ටු සඳහා ගෙවිය හැකි වටිනාකම තක්සේරු කිරීම සඳහා ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව වෙත යොමු කළ හැකි ය.

හානි වූ/විකල වූ මුදල් නෝට්ටුවක් ලැබුනු අවස්ථාවක දී කළ යුත්තේ කුමක් ද?

එ වැනි මුදල් නෝට්ටු (පිළිස්සුනු, දිරාපත් වූ, කොටසක් ඉරුණු, හානි වූ ආදිය) සඳහා  ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව වෙතින් වටිනාකම සඳහා හිමිකම් පෑ හැකි ය. මෙහි දී පහත සඳහන් හානි වූ නෝට්ටු සැකසීම සඳහා පහත සඳහන් මාර්ගෝපදේශයන් පිළිපදින්න.

අංකය හානියේ ස්වභාවය සැකසිය යුතු ආකාරය
1. සම්පූර්ණයෙන් වෙන් නො වන ලෙස ඉරී ඇති නෝට්ටු ව්‍යවහාර මුදල් නෝට්ටුවේ දෙ පස ම විනිවිද පෙනෙන ඇලවුම් පටියක් ආධාරයෙන් එකතු කරන්න.
2. කොටස් කිහිපයකට ඉරී ගිය ද සියලු කොටස් තිබෙන නෝට්ටු ව්‍යවහාර මුදල් නෝට්ටුවේ දෙ පස ම විනිවිද පෙනෙන ඇලවුම් පටියක් ආධාරයෙන් එකතු කරන්න. එක් එක් කොටස ආසන්න වශයෙන් නෝට්ටුවේ මුල් ආකාරය ගන්නා පරිදි සකසන්න.
3. කෙළවර ප්‍රදේශයක් හෝ කුඩා කොටසක් නොමැති වූ හෝ සිදුර සහිත නෝට්ටු කොළයක් ඇලවීම අවශ්‍ය නො වේ.
4. සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයේ කොටසක් නොමැති වූ නෝට්ටු අඩු වී ඇති කොටසට සමාන ප්‍රමාණයේ හිස් සුදු කඩදාසියක් විනිවිද පෙනෙන ඇලවුම් පටියක් ආධාරයෙන් හෝ ඇලවුම් ද්‍රව්‍යයක් ආධාරයෙන්  හානි වූ නෝට්ටුවේ පිටුපස අලවන්න.
ඇල වූ නෝට්ටුව අදාළ නෝට්ටු වර්ගයේ සම්මත ප්‍රමාණයට පවතින බව තහවුරු කරන්න.

හානි වූ නෝට්ටුව සඳහා ගැලපෙන ක්‍රමවේදය අනුගමනය කර ලියා පදිංචි තැපෑලෙන් පහත ලිපිනයට එවීමෙන් එහි තක්සේරු කරන ලද වටිනාකම ලබා ගත හැක.
     ව්‍යවහාර මුදල් අධිකාරී,
     ව්‍යවහාර මුදල් දෙපාර්තමේන්තුව,
     ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව,
     ජනාධිපති මාවත,
     කොළඹ 01.

මීට අමතර ව, සේවා අනිසි හෝ විකල වූ නෝට්ටු සඳුදා සිට සිකුරාදා දක්වා (රජයේ නිවාඩු දින හැර) පෙරවරු 9.00 සිට පස්වරු 12.30 දක්වා ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ ප්‍රධාන කාර්යාලයේ කවුන්ටර් අංශය වෙත ඉදිරිපත් කළ හැක.
     කවුන්ටර් අංශය,
     4 වන මහල, 5 වන කුළුන,
     ප්‍රධාන කාර්යාල ගොඩනැගිල්ල,
     ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව,
     ජනාධිපති මාවත, කොළඹ 01.

පලුදු වූ/විකෘති වු නුසුදුසු නෝට්ටුවල මුහුනත වටිනාකම සම්පූර්ණයෙන් ලබා ගත හැකි ද?

පලුදු වූ/විකෘති වූ නෝට්ටුවක ¾කට වැඩි පුමාණයක් සහ ඉංග්‍රිසී උපසර්ගය සහිත අනුක්‍රමික අංකයේ ඉලක්කම් දෙකක් හෝ ඊට වැඩි ගණනක් ඇති නෝට්ටු සඳහා ඒවායේ මුහුනත වටිනාකම සම්පූර්ණයෙන් ලබා ගත හැක. නෝට්ටුවක ප්‍රමාණය එහි සම්මත ප්‍රමාණයෙන් ½කට වැඩි එහෙත් ¾ අඩුවෙන් සහ නෝට්ටු කොටස තනි තැබැල්ලක් වන සේ අනුක්‍රමික අංකය සම්පූර්ණයෙන් ඇත්නම් එම නෝට්ටු සඳහා මුහුනත වටිනාකමෙන් අඩක් ලබා ගත හැක. කෙ සේ වුව ද පලුදු වූ/විකෘති වූ නෝට්ටුවක් සඳහා ගෙවිය හැකි වටිනාකම තීරණය කරනු ලබන්නේ ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ ව්‍යවහාර මුදල් දෙපාර්තමේන්තුවේ පලුදු නෝට්ටු සඳහා ගෙවීමේ අධිකාරිමය බලය ලත් නිලධාරියාගේ අභිමතය පරිදි වේ. 

භාවිතයට නුසුදුසු/විකල වූ නෝට්ටු සඳහා ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව ගනු ලබන ක්‍රියාමාර්ග කුමක් ද?

ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් භාවිතයට නුසුදුසු නෝට්ටු සංසරණයෙන් ඉවත් කර යන්ත්‍ර මගින් කපා විනාශ කර දමනු ලබයි.

මුදල් නෝට්ටුවක් හිතාමතා විකෘති කිරීම හෝ විකල කිරීම සම්බන්ධයෙන් යම් රෙගුලාසි පවතින්නේ ද?

ඔව්. මුදල් නීති පනතේ අංක 58 දරන වගන්තිය යටතේ ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ අවසරයකින් තොර ව, යම් තැනැත්තෙකු විසින් සිදු කරනු ලබන පහත සඳහන් ක්‍රියාවන් හේතුවෙන් ඔහු වරදකරුවකු කළ හැකි ය.

  1. මුදල් නෝට්ටුවක් කැපීම, සිදුරු කිරීම, හෝ වෙනත් මොනයම් ආකාරයකින් හෝ විකල කිරීම;
  2. මුදල් නෝට්ටුවක් මත යමක් මුද්‍රණය කිරීම, ඇලවීම, ඇඳීම හෝ මුද්‍රා තැබීම;
  3. මුදල් නෝට්ටු මත යමක් ඇමිණීම හෝ ඇලවීම කුමන ආකාරයකින් හෝ ප්‍රචාරාත්මක කටයුතු සඳහා යොදා ගැනීම.

ආභරණ හෝ වෙනත් දෑ සෑදීම සඳහා වලංගු කාසි භාවිත කළ හැකි ද?

නො හැක. මුදල් නීතී පනතට අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ වලංගු කාසියක් උණු කිරීම, කැඩීම, සිදුරු කිරීම, විකල කිරීම හෝ නීත්‍යනුකූල ගනුදෙනු සඳහා හැර වෙනත් කිසි ම කටයුත්තක් සඳහා යොදා ගැනීම දඞුවම් ලැබිය හැකි වරදකි.‍‍

ව්‍යවහාර මුදල් නෝට්ටුවක් අනුකරණය කළ හැකි ද?

නො හැක. මුදල් නිතී පනතේ අංක 58(D) වගන්තිය අනුව මුදල් මණ්ඩලයේ අවසරයකින් තොර ව ව්‍යවහාර මුදල් නෝට්ටුවක් ඡායා පිටපත් කිරීම, ස්කෑන් පිටපත් ලබා ගැනීම, ඇඳීම ආදියෙන් හෝ වෙන කුමන ආකාරයකින් ප්‍රතිනිෂ්පාදනය කිරීම දඞුවම් ලැබිය හැකි වරදකි.‍‍

ව්‍යවහාර මුදල් නෝට්ටු මෝස්තර නිර්මාණය කිරීමේ දී ඒ සඳහා සලකා බලනු ලබන අංග මොනවා ද? ඒවා තීරණය කරනු ලබන්නේ කවුරුන් විසින් ද?

ව්‍යවහාර මුදල් නෝට්ටු මෝස්තර නිර්මාණය, නිෂ්පාදනය හා නිකුත් කිරීම ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවට පැවරී ඇති වගකීමකි. නෝට්ටු මෝස්තර නිර්මාණය තීරණය කිරීමේ දී ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව මහජනතාවගේ අදහස් සහ යෝජනා ද සලකා බලනු ලබයි. මුදල් නීති පනතේ අංක 53 අනුව නෝට්ටුවේ පිරිවිතරයන් සම්බන්ධයෙන් මුදල් ඇමතිතුමාගේ අනුමැතිය ලබා ගත යුතු වේ.

ශ්‍රී ලංකාවේ ව්‍යවහාර මුදල් විකාශය පිළිබඳ ඵෙතිහාසික තොරතුරු ලබා ගත හැක්කේ කෙසේ ද?

ව්‍යවහාර මුදල් සම්බන්ධයෙන් ඵෙතිහාසික තොරතුරු පහත සඳහන් ආකාරවලින් ලබා ගත හැකි ය.

අ) ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව මගින් පහත සඳහන් ලිපිනයන්හි කෞතුකාගාර තුනක් පිහිටුවා ඇති අතර එම ස්ථානවලින් මහජනතාවට අවශ්‍ය ඵෙතිහාසික තොරතුරු හා ප්‍රකාශන ලබා ගත හැක.

ආර්ථික ඉතිහාස කෞතුකාගාරය,
සෙන්ට්‍රල් පොයින්ට් ගෙඩනැගිල්ල,
54, චැතැම් වීදිය,
කොළඹ 01.
මුදල් කෞතුකාගාරය,                                                    
ප්‍රාදේශීය කාර්යාලය - දකුණු පළාත,
35, අනගාරික ධර්මපාල මාවත,
මාතර 
මුදල් කෞතුකාගාරය,                                                     
ප්‍රාදේශීය කාර්යාලය - උතුරු මැද පළාත,
341, 1 පියවර,
අනුරාධපුරය

ඊට අමතර ව පහත සඳහන් ස්ථානයෙන් හා අන්තර්ජාලය හරහා තොරතුරු ලබා ගත හැක.

www.museum.gov.lk

ජාතික කෞතුකාගාරය,
ජාතික කෞතුකාගාර දෙපාර්තමේන්තුව
සර් මාකස් ප්‍රනාන්දු මාවත
කොළඹ 7 

ආ) පහත සඳහන් ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකු ප්‍රකාශන වලින් ද තොරතුරු රැස් කර ගත හැක.

  1. ටී.එම්.යූ සලේ මහතා විසින් රචිත "Sri Lanka Currency in Recent Times" 
  2. එච්.එස්. ද සිල්වා මහතා විසින් රචිත "History of Coins and Currency in Sri Lanka" 
  3. යසපාල පෙරේරා මහතා විසින් රචිත හොර නෝට්ටු හඳුනා ගනිමු

(ඉහත සඳහන් අංක 3 දරණ ප්‍රකාශනය ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ සංනිවේදන දෙපාර්තමේන්තුවෙන් මිලදී ගත හැක.)

 “මුදලේ ඉතිහාසය සහ ශ්‍රී ලංකා සමරු කාසි විස්තර අඩංගු අත් පත්‍රිකාව”හා ව්‍යවහාර මුදල් සම්බන්ධ අත් පත්‍රිකා ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකු කෞතුකාගාරවලින් ලබා ගත හැක.

 

මුදල් ප්‍රතිපත්තිය  

මුදල් ප්‍රතිපත්තිය යනු කුමක්ද?

මුදල් ප්‍රතිපත්තිය යනු මිල ස්ථායීතාව ළඟා කර ගැනීම සඳහා මහ බැංකුවක් විසින් මුදලේ පිරිවැය (පොලිය) සහ මුදල් ප්‍රමාණය (මුදල් සැපයුම/ද්‍රවශීලතාව) මත බලපෑම් සිදු කරනු ලබන ක්‍රියාවලියකි.

මුදල් ප්‍රතිපත්තිය ක්‍රියාත්මක කිරීමේ වගකීම කවුරුන් සතු වේ ද?

ශ්‍රී ලංකාව තුළ මුදල් ප්‍රතිපත්තිය සම්පාදනය සහ ක්‍රියාත්මක කිරීමේ වගකිව යුතු ආයතනය ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව වේ. මුදල් ප්‍රතිපත්ති තීරණ ගැනීමේ ප්‍රධාන බලධාරියා ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ මුදල් මණ්ඩලය වේ.

මුදල් මණ්ඩලය වෙත මුදල් ප්‍රතිපත්ති නිර්දේශ ඉදිරිපත් කිරීමේ වගකීම දරනුයේ මිල ස්ථායීතා වගකීම භාර ව කටයුතු කරනු ලබන නියෝජ්‍ය අධිපතිවරයාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් මෙහෙයවනු ලබන මුදල් ප්‍රතිපත්ති කමිටුව (Monetary Policy Committee) විසිනි. මුදල් අංශයේ ප්‍රවණතා හා සාර්ව ආර්ථික වර්ධනයන් අධීක්ෂණය කිරීම සහ සුදුසු මුදල් ප්‍රතිපත්ති ස්ථාවරය සඳහා වූ නිර්දේශ මුදල් මණ්ඩලයේ අවධානය සඳහා ඉදිරිපත් කිරීම මුදල් ප්‍රතිපත්ති කමිටුවේ ප්‍රධානතම කාර්යභාරය වේ.

ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ වර්තමාන මුදල් ප්‍රතිපත්ති රාමුව කුමක් ද?

ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව වර්තමානයේ දී සිය මුදල් ප්‍රතිපත්තිය වැඩිදියුණු කළ මුදල් ප්‍රතිපත්ති රාමුවක් යටතේ ක්‍රියාත්මක කරනු ලබයි. නම්‍යශීලී උද්ධමන ඉලක්කකරණ රාමුව (Flexible Inflation Targeting) වෙත මැදි කාලීන ව පිවිසෙන තෙක් වන කාලය තුළ ක්‍රියාත්මක වන අන්තර්කාලීන වැඩපිළිවෙළක් වන මෙහි මුදල් ඉලක්කකරණය සහ නම්‍යශීලී උද්ධමන ඉලක්කකරණය යන දෙකෙහි ම ලක්ෂණ අන්තර්ගත වේ. පුළුල් මුදල් සැපයුමේ වර්ධනය අඛණ්ඩ ව වැඩිදියුණු කළ මුදල් ප්‍රතිපත්ති රාමුව තුළ අතරමැදි දර්ශක විචල්‍ය ලෙස භාවිත කෙරෙන අතර, කෙටිකාලීන පොලී අනුපාතික (මෙහෙයුම් ඉලක්ක) මත සෘජු බලපෑම් කරමින් මැදි කාලීන ව උද්ධමනය මැදි-තනි අගයක පවත්වා ගැනීමට මහ බැංකුව කටයුතු කරනු ලබයි.

නම්‍යශීලී උද්ධමන ඉලක්කකරණ රාමුව යනු කුමක් ද?

ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද ‘2017 සහ ඉදිරිය සඳහා මුදල් සහ මූල්‍ය අංශ ප්‍රතිපත්ති පෙර දැක්මට’ අනුව ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව මැදි කාලීන ව නම්‍යශීලී උද්ධමන ඉලක්කකරණ රාමුවක් හඳුන්වා දෙනු ලබනු ඇත. ඒ සඳහා අවශ්‍ය නීතිමය, ආයතනමය සහ මෙහෙයුම් කටයුතුවල සිදු විය යුතු වෙනස්කම් මේ වන විට අධ්‍යයනය ‍කෙරෙමින් පවතියි. 2020 වසර වන විට හඳුන්වා දීමට අපේක්ෂා කරනු ලබන මෙම නම්‍යශීලී උද්ධමන ඉලක්කකරණ රාමුව යටතේ මූර්ත ආර්ථිකයට අවම බලපෑමක් ඇති වන පරිදි උද්ධමන ඉලක්කයක් වටා සත්‍ය උද්ධමනය ස්ථායී ව පවත්වා ගැනීමට ශ්‍රී ලංකා මහ මහ බැංකුව අපේක්ෂා කරයි.

මුදල් ප්‍රතිපත්තිය ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව භාවිත කරනු ලබන උපකරණ මොනවා ද?

ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව සතු ව මුදල් ප්‍රතිපත්ති උපකරණ ලෙස භාවිත කළ හැකි උපකරණ රාශියක් තිබේ.  ප්‍රතිපත්ති පොලී අනුපාතික, විවට වෙ‍ෙළඳපොළ කටයුතු සහ ව්‍යවස්ථාපිත සංචිත අනුපාතය මහ බැංකුවට භාවිත කළ හැකි ප්‍රධාන උපකරණ වේ. මීට අමතර ව බැංකු අනුපාතිකය, ප්‍රතිමූල්‍ය පහසුකම්, ණය මත ප්‍රමාණාත්මක සීමා, පොලී අනුපාතික මත සීමා සහ ශිෂ්ට ප්‍රයෝග ද භාවිත කළ හැකි වේ. මුදල් ප්‍රතිපත්තිය ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා සුදුසු උපකරණ තෝරා ගැනීමේ නිදහස ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව සතු වේ.

ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් භාවිත කරනු ලබන ප්‍රතිපත්ති පොලී අනුපාතික මොනවා ද?

නිත්‍ය තැන්පතු පහසුකම් අනුපාතිකය (Standard Deposit Facility Rate) සහ නිත්‍ය ණය පහසුකම් අනුපාතිකය (Standard Lending Facility Rate) ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ ප්‍රධාන ප්‍රතිපත්ති පොලී අනුපාතික වේ. මෙයට පෙර මෙම අනුපාතික ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ ප්‍රතිමිලදී ගැනුම් සහ ප්‍රතිවිකුණුම් අනුපාතික ලෙස හඳුන්වන ලදී. 

බැංකු පද්ධතියෙන් අතිරික්ත ද්‍රවශීලතාව එක් දින පදනම මත අවශෝෂණය කර ගැනීම සඳහා ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් භාවිත කරනු ලබන අවම අනුපාතිකය නිත්‍ය තැන්පතු පහසුකම් අනුපාතිකය වේ. 2014 පෙබරවාරි 1 වන දින සිට නිත්‍ය තැන්පතු පහසුකම සුරැකුම්පත් රහිත ව සිදු කිරීම ආරම්භ කරන ලදී.

බැංකු පද්ධතිය වෙත එක් දින පදනම මත ද්‍රවශීලතාව සැපයීම සඳහා ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් භාවිත කරනු ලබන උපරිම අනුපාතිකය නිත්‍ය ණය පහසුකම් අනුපාතිකය වේ.

නිත්‍ය පොලී අනුපාතික කොරිඩෝව යනු කුමක් ද?

නිත්‍ය තැන්පතු පහසුකම් අනුපාතිකය සහ නිත්‍ය ණය පහසුකම් අනුපාතිකය මගින් නිත්‍ය පොලී අනුපාතික කොරිඩෝව නිර්මාණය වන අතර, එය ප්‍රතිපත්ති පොලී අනුපාතික කොරිඩෝව ලෙස ද හැඳින්වේ. මෙම කොරිඩෝවේ පහළ සීමාව නිත්‍ය තැන්පතු පහසුකම් අනුපාතිකය වන අතර, ඉහළ සීමාව නිත්‍ය ණය පහසුකම් අනුපාතිකය වේ. මෙම ඉහළ හා පහළ සීමා අනුපාතිකවල වෙනස්වීම් මගින් ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ මුදල් ප්‍රතිපත්ති ස්ථාවරයේ වෙනස්වීම් පිළිබිඹු වේ. කෙටි කාලීන වෙ‍ෙළඳපොළ පොලී අනුපාතිකවල සැලකිය යුතු විචලනයන් සිදු වීමට ඇති ඉඩකඩ සීමා කිරීමට සහ වත්මන් මුදල් ප්‍රතිපත්ති රාමුව තුළ මෙහෙයුම් ඉලක්කය වශයෙන් උපයෝගී වන බරිත සාමාන්‍ය ඒක්ෂණ මුදල් අනුපාතිකය අපේක්ෂිත මට්ටමේ පවත්වා ගැනීමට නිත්‍ය පොලී අනුපාතික කොරිඩෝව උපකාරී වේ.

විවට වෙළෙඳපොළ කටයුතු යනු කුමක් ද?

පිළිගත හැකි සුරැකුම්පත් භාවිත කරමින් ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ මුදල් ප්‍රතිපත්ති ස්ථාවරය හා ගැළපෙන පරිදි වෙ‍ෙළඳපොළ ද්‍රවශීලතාව පවත්වා ගෙන යෑම සඳහා ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් සිදු කරනු ලබන වෙ‍ෙළඳපොළ පදනම් කරගත් මුදල් ප්‍රතිපත්ති මෙහෙයුම් කටයුතු විවට වෙළෙඳපොළ කටයුතු ලෙස හැඳින්වේ. රජයේ සුරැකුම්පත් සහ ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ සුරැකුම්පත් විවට වෙ‍ෙළඳපොළ කටයුතු සඳහා භාවිත කළ හැකි‍ වේ.

මුදල් ප්‍රතිපත්ති උපදේශන කමිටුවේ කාර්යභාරය කුමක් ද?

මුදල් ප්‍රතිපත්ති උපදේශන කමිටුව වෘත්තිකයන්, විද්‍යාර්ථීන් සහ පෞද්ගලික අංශය නියෝජනය කරන්නන් ඇතුළු විවිධ පාර්ශ්වකරුවන්ගෙන් සමන්විත වේ. මහ බැංකුවෙන් පරිබාහිර වෘත්තිකයන්ගෙන් සමන්විත මෙම කමිටුව මගින් මුදල් ප්‍රතිපත්ති තීරණ ගැනීමේ ක්‍රියාවලිය සඳහා ඉවහල් කර ගත හැකි පරිදි මුදල් ප්‍රතිපත්ති ස්ථාවරය හා සාර්ව ආර්ථික වර්ධනයන් පිළිබඳ පෞද්ගලික අංශයේ අදහස් ලබා දෙනු ලැබේ.

ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන මුදල් සමස්ත මොනවා ද?

ශ්‍රී ලංකාවේ භාවිත කරන මුදල් සමස්තවල ප්‍රධාන නිර්වචන පහත පරිදි වේ.

  1. සංචිත මුදල්/ පදනම් මුදල්/ අධිබලැති මුදල් - ව්‍යවහාර මුදල් (මහජනයා වෙතැති ව්‍යවහාර මුදල් සහ වාණිජ බැංකු වෙතැති ව්‍යවහාර මුදල්), ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව වෙතැති වාණිජ බැංකු තැන්පතු සහ මහ බැංකුව වෙතැති රාජ්‍ය නියෝජිත ආයතනවල තැන්පතු ඇතුළත් වේ.
  2. පටු මුදල් (M1) - මහජනයා වෙතැති ව්‍යවහාර මුදල් සහ වාණිජ බැංකුවල පවත්වාගෙන යනු ලබන මහජනයා සතු ඉල්ලුම් තැන්පතුවලින් සමන්විත වේ.
  3. පුළුල් මුදල් (M2) - පටු මුදල් සැපයුම (M1) සහ මහජනයා සතු වාණිජ බැංකු වෙතැති කාලීන සහ ඉතිරි කිරීමේ තැන්පතු ඇතුළත් වේ.
  4. පුළුල් මුදල් (M2b) - පටු මුදල් සැපයුම (M1), මහජනයා සතු වාණිජ බැංකු වෙතැති කාලීන සහ ඉතිරි කිරීමේ තැන්පතු සහ වාණිජ බැංකු වෙතැති විදේශ ව්‍යවහාර මුදල් තැන්පතුවලින් කොටසක් ඇතුළත් වේ.
  5. පුළුල් මුදල් (M4) - පුළුල් මුදල් සැපයුම (M2b) සහ බලපත්‍රලාභී විශේෂිත බැංකු සහ බලපත්‍රලාභී මුදල් සමාගම් වෙතැති මහජනයා සතු කාලීන හා ඉතිරිකිරීමේ තැන්පතු ඇතුළත් වේ.

ශ්‍රී ලංකා අන්තර් බැංකු අර්පණ අනුපාතිකය (SLIBOR) යනු කුමක් ද?

ශ්‍රී ලංකා අන්තර් බැංකු අර්පණ අනුපාතිකය යනු තෝරාගත් වාණිජ බැංකු කිහිපයක් විසින් ඒක්ෂණ මුදල් වෙ‍ෙළඳපොළ තුළ විවිධ පරිණත කාලසීමාවලින් යුත් ගනුදෙනු සඳහා පිරිනැමීමට අපේක්ෂිත පොලී අනුපාතිකවල සාමාන්‍යය වේ. බැංකු විසින් පිරිනමනු ලබන පොලී අනුපාතික මත පදනම් ව, එක් දින, දින 7, මාස 3, මාස 6 සහ මාස 12 යන පරිණත කාල සීමා සඳහා අදාළ වන ශ්‍රී ලංකා අන්තර් බැංකු අර්පණ අනුපාතික ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව දිනපතා ප්‍රකාශයට පත් කරයි. ශ්‍රී ලංකා අන්තර් බැංකු අර්පණ අනුපාතිකය මුදල් වෙ‍ෙළඳපොළ ප්‍රවණතා නිරූපණය කරන පොලී අනුපාතිකයක් ලෙස සැලකේ. 

බරිත සාමාන්‍ය ඒක්ෂණ මුදල් අනුපාතිකය (AWCMR) යනු කුමක් ද?

බරිත සාමාන්‍ය ඒක්ෂණ මුදල් අනුපාතිකය යනු අන්තර් බැංකු ඒක්ෂණ මුදල් ගනුදෙනුවල එ නම් එක් දින පදනමින් වාණිජ බැංකු අතර සුරැකුම් රහිත ව සිදු කරන ගනුදෙනුවල බරිත සාමාන්‍ය පොලී අනුපාතිකයයි. ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ වර්තමාන වැඩිදියුණු කළ මුදල් ප්‍රතිපත්ති රාමුව තුළ මෙහෙයුම් ඉලක්කය ලෙස මෙම අනුපාතිකය යොදා ගනු ලබයි. 

බරිත සාමාන්‍ය ණය අනුපාතිකය (AWLR) යනු කුමක්ද? බරිත සාමාන්‍ය ප්‍රමුඛ ණය අනුපාතිකය (AWPR) යනු කුමක් ද?

වාණිජ බැංකු විසින් පෞද්ගලික අංශය වෙත ලබා දී ඇති සියලු ම නො පිය වූ ණය සහ අත්තිකාරම් මත පදනම් ව ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් මාසික ව බරිත සාමාන්‍ය ණය අනුපාතිකය ගණනය කරනු ලැබේ.

සතියක් තුළ වාණිජ බැංකු විසින් සිය ප්‍රමුඛ ගනුදෙනුකරුවන් වෙත පිරිනැමෙන ණය පොලී අනුපාතික පදනම් කර ගනිමින් ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් සතිපතා බරිත සාමාන්‍ය ප්‍රමුඛ ණය අනුපාතිකය ගණනය කරනු ලැබේ. සතිපතා බරිත සාමාන්‍ය ප්‍රමුඛ ණය අනුපාතිකවල මාසික සාමාන්‍යය ද ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලැබේ.

බරිත සාමාන්‍ය තැන්පතු අනුපාතිකය (AWDR) යනු කුමක් ද? බරිත සාමාන්‍ය ස්ථාවර තැන්පතු අනුපාතිකය (AWFDR) යනු කුමක් ද?

වාණිජ බැංකු වෙතැති සියලු පොලී උපයන තැන්පතුවල බරිත සාමාන්‍ය පොලී අනුපාතික මත පදනම් ව ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් බරිත සාමාන්‍ය තැන්පතු අනුපාතිකය මාසික ව ගණනය කරනු ලැබේ.

වාණිජ බැංකු වෙතැති සියලු ම නො පිය වූ කාලීන තැන්පතුවලට අදාළ බරිත සාමාන්‍ය අනුපාතික මත පදනම් ව ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් බරිත සාමාන්‍ය ස්ථාවර තැන්පතු අනුපාතිකය මාසික ව ගණනය කරනු ලැබේ.

බරිත සාමාන්‍ය නව තැන්පතු අනුපාතිකය (AWNDR) යනු කුමක් ද? බරිත සාමාන්‍ය නව ණය අනුපාතිකය (AWNLR) යනු කුමක් ද?

මාසයක කාලය තුළ වාණිජ බැංකුවල තැන්පත් කර ඇති සියලු ම පොලී උපයන නව තැන්පතුවලට අදාළ පොලී අනුපාතික මත පදනම් ව බරිත සාමාන්‍ය නව තැන්පතු අනුපාතිකය ගණනය කරනු ලැබේ.

මාසයක් තුළ වාණිජ බැංකු විසින් පෞද්ගලික අංශයට ලබා දී ඇති සියලු ම නව ණය සහ අත්තිකාරම්වල පොලී අනුපාතික මත පදනම් ව බරිත සාමාන්‍ය නව ණය අනුපාතිකය ගණනය කරනු ලැබේ.

නෛතික/වෙ‍ෙළඳපොළ පොලී අනුපාතිකය යනු කුමක් ද?

1990 අංක 06 දරන සිවිල් නඩු විධාන (සංශෝධන) පනත යටතේ නෛතික පොලී අනුපාතිකය නිර්වචනය කර ඇති අතර, එය මුදලක් අය කර ගැනීම සම්බන්ධයෙන් වූ ඕනෑ ම නීතිමය ක්‍රියා මාර්ගයක දී අදාළ වේ. 1990 අංක 02 දරන ණය ආපසු අය කර ගැනීමේ (විශේෂ විධිවිධාන) පනත යටතේ වෙ‍ෙළඳපොළ අනුපාතික නිර්වචනය කර ඇති අතර, එය ණය දෙන ආයතන විසින් වාණිජමය ගනුදෙනුවක් සම්බන්ධයෙන් වූ රු.150,000/-කට වඩා වැඩි ණය මුදලක්  අය කර ගැනීමේ දී ඒ සඳහා එකඟ වූ පොලී අනුපාතිකයක් නොමැති විටක අදාළ වේ. 

ඉදිරි වසර සඳහා බල පවත්වන වෙ‍ෙළඳපොළ පොලී අනුපාතිකය සහ නෛතික පොලී අනුපාතිකය ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් වසරේ දෙසැම්බර් මාසයේ දී ගණනය කර ගැසට් නිවේදනයකින් ප්‍රසිද්ධ කරනු ලැබේ.

 

මූල්‍ය ස්ථායිතාව

මූල්‍ය පද්ධති ස්ථායීතාවය යනු කුමක් ද ?

මූල්‍ය පද්ධති ස්ථායීතාවය යනු එහි ප්‍රධාන කාර්යයන් වන ඉතිරි කරන්නන්ගෙන් ආයෝජකයන්ට සම්පත් වෙන්කිරීම, අවදානම තුනී කිරීම සහ අවාසිදායක කම්පනයන් හා ආතති ඇතිවිය හැකි අවස්ථාවන් ද ඇතුළත්ව සෑම විටම කාර්යක්ෂමව ගෙවීම් හා පියවීම් කටයුතු කළ හැකිවන පරිදි මූල්‍ය පද්ධතියට ක්‍රියාකළ හැකිවීමයි. ස්ථායී මූල්‍ය පද්ධතියක් තුළ මූල්‍ය ආයතන, වෙළෙ පොළවල් සහ ගෙවීම් පියවීම් පද්ධතිය කාර්යක්ෂමව ක්‍රියාත්මක වන අතර, එහිදී බැංකු, මූල්‍ය, ගෙවීම් පියවීම් සම්බන්ධ අර්බුද නොමැත.

ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ අරමුණක් වශයෙන් මූල්‍ය ස්ථායීතාවය පවත්වාගෙන යන්නේ ඇයි ?

එක් අතකින් මුදල් ප්‍රතිපත්තිය කාර්යක්ෂම ලෙස පවත්වාගෙනයාම සහ ගෙවීම් පියවීම් පද්ධතිය කාර්යක්ෂමව ක්‍රියාත්මක කිරිම සඳහා මූල්‍ය පද්ධති ස්ථායීතාවය අත්‍යවශ්‍ය වේ. අනෙක් අතට මූල්‍ය අස්ථායීතාවය නිසා අධික හානි සහ රාජ්‍ය මූල්‍ය වියදම් මගින් මූල්‍ය පද්ධතිය පිළිබඳ මහජනතාවගේ විශ්වාසය අඩු කිරීමට හේතුවේ.

මහ බැංකුව මූල්‍ය පද්ධති ස්ථායීතාවය පවත්වාගන්නේ කෙසේද ?

අවශ්‍ය නීතිමය රාමුව ස්ථාපනය කිරීම, ප්‍රධාන මූල්‍ය වෙළෙ ඳපොළ නියාමනය කිරීම සහ අධීක්ෂණය කිරීම, ගෙවීම් පියවීම පද්ධතිය පාලනය කිරීම, අවසාන ණය දෙන්නා ලෙස කටයුතු කිරිම සහ සමස්ථ මූල්‍ය පද්ධතියම නිරීක්ෂණය කිරීම මගින් ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව මූල්‍ය පද්ධති ස්ථායීතාවය ඇති කිරිම සඳහා වන සිය වගකීම ඉටුකිරිමට කටයුතු කරනු ලබයි.

 

රාජ්‍ය ණය සුරැකුම්පත්      

රාජ්‍ය ණය සුරැකුම්පත් යනු මොනවා ද? 

රාජ්‍ය ණය සුරැකුම්පත් යනු කල් පිරීම මත ආපසු ගෙවීමේ පොරොන්දුව මත රජය විසින් නිකුත් කරන ලද ණය උපකරණයකි. භාණ්ඩාගාර බැඳුම්කර, ශ්‍රි ලංකා සංවර්ධන බැඳුම්කර  සහ ජාත්‍යන්තර ස්වෛරීත්ව බැඳුම්කර වැනි රාජ්‍ය සුරැකුම්පත් සඳහා කාලානුරූපී ව කූපන් හෝ පොලී ගෙවීමට හා කල් පිරීමේදී මුල් මුදල ගෙවීමට ද පොරොන්දු වේ.  භාණ්ඩාගාර බිල්පත් වට්ටම් සහිත ව නිකුත් කරන අතර කල් පිරීමේ දී වට්ටම් සහ මූලික ගෙවීම් ගෙවනු ලැබේ. ශ්‍රි ලංකා මහ බැංකුවේ රාජ්‍ය ණය දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රි ලංකා රජය වෙනුවෙන් භාණ්ඩාගාර බිල්පත්, භාණ්ඩාගාර බැඳුම්කර සහ ශ්‍රී ලංකා සංවර්ධන බැඳුම්කර නිකුත් කරන අතර ඒවා කල් පිරීමේ දී ආපසු ගෙවනු ලැබේ.  රජයේ සහතිකභාවය නිසා මෙම සුරැකුම්පත් පෙරනිමි අවදානම් රහිත උපකරණ ලෙස සැලකේ. 

ආයෝජකයින් සඳහා ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් නිකුත් කරන ලද දේශීය ණය සුරැකුම්පත් මොනවා ද?

        1. භාණ්ඩාගාර බිල්පත්
        2. භාණ්ඩාගාර බැඳුම්කර
        3. ශ්‍රී ලංකා සංවර්ධන බැඳුම්කර

දේශීය ආයෝජකයින් සඳහා ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් නිකුත් කරන ලද විකිණිය හැකි ණය උපකරණ මොනවා ද?

භාණ්ඩාගර බිල්පත් සහ භාණ්ඩාගාර බැඳුම්කර දේශීය ආයෝජකයින් සඳහා ලබා ගත හැකි වෙළෙඳ ණය උපකරණ වේ.

භාණ්ඩාගාර බිල්පතක් යනු කුමක් ද?

භාණ්ඩාගාර බිල්පතක් යනු 1923 අංක 8 දරන දේශීය භාණ්ඩාගාර බිල්පත් ආඥා පනත යටතේ (සංශෝධිත පරිදි) ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් නිකුත් කරන ලද කෙටි කාලීන ණය උපකරණයක් වන අතර එය රජයේ අයවැය අවශ්‍යතා සඳහා යොදා ගැනේ. 

භාණ්ඩාගාර බැඳුම්කරයක් යනු කුමක් ද?

භාණ්ඩාගාර බැඳුම්කරයක් යනු 1937 අංක 7 දරන ලියාපදිංචි ස්කන්ධ හා සුරැකුම්පත් ආඥා පනත යටතේ ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් නිකුත් කරන ලද මධ්‍යකාලීන හා දිගුකාලීන ණය මෙවලමකි (සංශෝධිත). එය රජයේ අයවැය අවශ්‍යතා සඳහා යොදා ගැනේ.

භාණ්ඩාගාර බිල්පත් සහ බැඳුම්කරවල ප්‍රධාන ලක්ෂණ මොනවා ද?

      1. පැහැර හැරීමේ අවදානම් රහිත, වඩාත් සුදුසු ණය උපකරණ වේ.
      2. භාණ්ඩාගාර බිල්පත් යනු කෙටිකාලීන ශුන්‍ය කූපන් ණය උපකරණයක් වන අතර භාණ්ඩාගාර බැඳුම්කර යනු මධ්‍යකාලීන සිට දිගුකාලීන ණය උපකරණයකි.
      3. භාණ්ඩාගාර බිල්පත් සඳහා කල් පිරීමේ දී මුල් මුදල් ගෙවනු ලැබේ. භාණ්ඩාගාර බැඳුම්කර සඳහා අර්ධ වාර්ෂික කූපන් සහ කල් පිරීමේ දී මුල් මුදල ගෙවනු ලැබේ.
      4. භාණ්ඩාගාර බිල්පත් සඳහා කල්පිරීමේ දී කල් පිරෙන මුදල් ගෙවනු ලැබෙන අතර භාණ්ඩාගාර බැඳුම්කර සඳහා අර්ධ වාර්ෂික කූපන් ගෙවීම් සහ මූලික මුදල් කල් පිරෙන විට ආපසු ගෙවනු ලැබේ.
      5. ඵලදා අනුපාතය තීරණය කරනු ලබන්නේ වෙළෙඳපොළ ය.
      6. ද්විතීයික වෙළෙඳපොළ තුළ වෙළෙඳාම් කළ හැකි උපකරණ
      7. නිර්ලේඛිත ආකෘතියෙන් නිකුත් කෙරේ. 

විදේශීය ආයෝජකයකු වශයෙන් මා හට භාණ්ඩාගාර බිල්පත් සහ බැඳුම්කරවල ආයෝජනය කළ හැකි ද?

ඔව්. ඔබ පහත සඳහන් එක් කාණ්ඩයකට වැටෙනවා නම්;

        • රාජ්‍ය අරමුදල්, අන්‍යෝන්‍ය අරමුදල් හෝ ප්‍රාදේශීය අරමුදල් ඇතුළු විදේශ ආයතනික ආයෝජකයින්
        • ශ්‍රී ලංකාවෙන් පිටත සංස්ථාපිත ආයතන
        • අනේවාසික ශ්‍රී ලාංකිකයන්
        • ශ්‍රී ලංකාවේ පදිංචි හෝ ශ්‍රි ලංකාවෙන් පත ජීවත් වන විදේශික පුරුවැසියන්

භාණ්ඩාගාර බිල්පත් හා බැඳුම්කරවල ආයෝජනය කිරීමෙන් මා හට ලැබෙන ප්‍රතිලාභ මොනවා ද?

ස්වෛරීත්ව රාජ්‍ය විසින් නිකුත් කරනු ලබන බැවින් එය අවදානම් රහිත නිදහස් ආයෝජනයක් වේ.  එ බැවින් ඒවා රත්රන් මගින් සුරක්ෂිත කර ඇති බව අරුත් ගැන්වෙන පරිදි රන් සුරැකුම් ණය උපකරණ ලෙස හැඳින්වේ.

        • ඵලදා අනුපාතිකයන් වෙළෙඳපොළ මගින් තීරණය කරනු ලබන බැවින් ඔබට ඉහළ පොලී අනුපාතයක් ලබාගත හැකි ය.
        • මෙම බිල්පත් ද්විතීයික වෙළෙඳපොළ තුළ වෙළෙඳාම් කළ හැකි බැවින් ඒවා වෙළෙඳපොළ තුළ විකිණීමෙන් ක්ෂණික ද්‍රවශීලතාව ලබා ගත හැකි ය.
        • සියලු කල් පිරීම්වලින් ලැබෙන ආදායම් සහ ප්‍රාග්ධන ලාභය සම්පූර්ණයෙන් ම ආපසු ගෙන්වා ගත හැකි ය.
        • වෙනත් පුද්ගලයෙකු හෝ පුද්ගලයකු සමඟ ඒකාබද්ධ ආයෝජනයක් කිරීමට ද ඔබට හැකි ය. ඒ නිසා, එය ආදරය කරන පුද්ගලයන් සමඟ ඔබගේ ආයෝජන බෙදා ගැනීමට ඉතා හොඳ ක්‍රමයකි.
        • ඔබේ ආයෝජන පවත්වා ගෙන යාම සඳහා නවීන නිර්ලේඛන සුරැකුම්පත් පද්ධතිය සහ ස්වයංනියම මධ්‍යම තැන්පතු ක්‍රමය මගින් ඔබට ශ්‍රි ලංකා මහ බැංකුවෙන් හොඳම සේවාව ලබා ගත හැකි ය.

භාණ්ඩාගාර බිල්පත්/ බැඳුම්කර මිල දී ගැනීම/විකිණීම සඳහා සහ මුදල් රැස් කිරීම සඳහා අනුගමනය කළ යුතු ක්‍රියා පිළිවෙත කුමක් ද?

කරුණාකර 2013.04.10 දිනැති අංක 08/24/031/0018/001 දරන ශ්‍රි ලංකා රජය විසින් නිකුත් කරන ලද භාණ්ඩාගාර බිල්පත් සහ භාණ්ඩාගාර බැඳුම්කර මිල දී ගැනීම සහ විකිණීම සම්බන්ධයෙන් විදේශ ආයෝජකයින් සහ අනේවාසික ශ්‍රී ලාංකිකයන් සඳහා මාර්ගෝපදේශ/ ක්‍රියා පටිපාටි බලන්න.

ශ්‍රී ලංකා සංවර්ධන බැඳුම්කර යනු කුමක් ද?

ශ්‍රී ලංකා සංවර්ධන බැඳුම්කර (SLDBs) යනු 1975 අංක 29 දරන විදේශ ණය පනතට අනුව ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් එක්සත් ජනපද ඩොලර් මගින් නාමනය කරන ලද ණය උපකරණ වේ. ආපසු ගෙවීම ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් සහතික කරනු ලැබේ.

ශ්‍රී ලංකා සංවර්ධන බැඳුම්කරවල ප්‍රධාන ලක්ෂණ මොනවා ද?

        1. අර්ධ වාර්ෂික පොලී ගෙවීම්
        2. අවම ආයෝජනය ඇ.ඩො. 10,000 සහ ඇ.ඩො. 10,000 ගුණාකාර වේ.
        3. ආයෝජන මුදල් වර්ගය ඇමරිකානු ඩොලර්
        4. ස්ථාවර හා නම්‍යශීලී (මාස 6 ක ලන්ඩන් අන්තර් බැංකු අර්පණ අනුපාතිකය (LIBOR) හෝ එහි අනුප්‍රාප්තික පොලී අනුපාත / කූපන් අනුපාතයන්ගෙන් ලබා ගත හැක.
        5. තරගකාරී ලංසු තැබීම මගින් නිකුත් කරනු ලැබේ.
        6. නිර්ලේඛිත ආකෘතියෙන් නිකුත් කෙරේ.

රාජ්‍ය සුරැකුම්පත් සඳහා තොරතුරු ලබා ගන්නේ කෙසේ ද?

        1. රජයේ පවත්නා සුරැකුම්පත් පිළිබඳ තොරතුරු සහ පවත්නා වෙළෙඳපොළ අනුපාත පිළිබඳ විස්තර බලපත්‍රලාභී වාණිජ බැංකු, ප්‍රාථමික වෙළෙඳුන් සහ මහ බැංකුවේ වෙබ් අඩවිය මගින් ලබා ගත හැකි ය.
        2. වත්මන් වෙන්දේසි පිළිබඳ විස්තර ප්‍රාථමික වෙළෙඳුන් සහ බලපත්‍රලාභි වාණිජ බැංකු වෙතින් ලබා ගත හැකි ය.
        3. රාජ්‍ය සුරැකුම්පත් පිළිබඳ කිසියම් විස්තරයක් ශ්‍රි ලංකා මහ බැංකුවේ රාජ්‍ය ණය දෙපාර්තමේන්තුව වෙතින් ලබා ගත හැකි ය.

ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් නිකුත් කරන ලද රාජ්‍ය ණය සුරැකුම්පත් වෙළෙඳපොළ පිළිබඳ ව තොරතුරු දේශීය හා විදේශීය ආයෝජකයින්ට ලබා ගත හැකි වන්නේ කෙසේ ද?

පුවත්පත් සහ මෙම වෙබ් අඩවියෙන් වෙළෙඳපොළ තොරතුරු ලබා ගත හැකි ය.

නිර්ලේඛිත රාජ්‍ය සුරැකුම්පත් යනු කුමක් ද?

නිර්ලේඛිත රාජ්‍ය සුරැකුම්පත් යනු දත්ත ඇතුළත් කිරීමේ ආකෘතියකින් නිකුත් කරනු ලබන කඩදාසි සහතිකවලින් තොර සුරැකුම්පත් වේ.

ලංකාසෙකියු පද්ධතිය යනු කුමක් ද?

ලංකාසෙකියු පද්ධතිය යනු ශ්‍රි ලංකා මහ බැංකුව විසින් මුදල් නීති පනත යටතේ ස්ථාපිත කරන ලද නිර්ලේඛිත සුරැකුම්පත් පියවීමේ පද්ධතිය (SSSS) සහ මධ්‍යම තැන්පතු ක්‍රමය (CDS) වේ.

නිර්ලේඛිත සුරැකුම්පත් පියවීමේ පද්ධතිය යනු කුමක් ද?

නිර්ලේඛිත සුරැකුම්පත් පියවීමේ පද්ධතිය නමින් හඳුන්වන ක්‍රමය මගින් නිර්ලේඛිත සුරැකුම්පත් ගනුදෙනු විද්‍යුත් පියවීමේ ක්‍රමයට පියවීම සිදු කරනු ලබයි.  මෙ මගින් සුරැකුම්පත් පියවීම ක්ෂණික ව සහ ගනුදෙනුව සිදු වූ සැණින් ම සිදු කරනු ලබයි. ගනුදෙනුවක් සිදු වන සෑම අවස්ථාවක දී ම සුරැකුම්පත් එක් ගිණුමක සිට තවත් ගිණුමකට විද්‍යුත් දත්ත ඇතුළත් කිරීමේ ආකෘතියෙන් මාරු වේ.

මධ්‍යම තැන්පතු පද්ධතිය යනු කුමක් ද?

මධ්‍යම තැන්පතු පද්ධතිය යනු පරිගණක පදනම් වූ රාජ්‍ය සුරැකුම්පත් රඳවා තබා ගැනීමේ වාර්තා පවත්වාගෙන යනු ලබන දත්ත සමුදායකි.  මෙ මගින් පද්ධතියේ සහභාගීකරුවන්ගේ ගිණුම් සහ සෑම සුරැකුම්පත් හිමිකරුවකුගේ ම තනි ගිණුම් ද පවත්වා ගෙන යනු ලබයි. නිර්ලේඛිත සුරැකුම්පත් හිමකාරිත්වය මාරුවීම් මධ්‍යම තැන්පතු පද්ධතිය මගින් විද්‍යුත් ක්‍රමයට සහභාගීකරුවන්ගේ උපදෙස් පරිදි වාර්තා කරනු ලැබේ.  එ නම් ප්‍රාථමික අලෙවිකරුවන්, බලපත්‍රලාභී වාණිජ බැංකු සහ මුදල් මණ්ඩලය මගින් අනුමත කරන ලද අනෙකුත් ඕනෑ ම ආයතනයක්. 

ආයෝජකයන්ට ලංකාසෙකියු සමඟ ඇති සම්බන්ධතාවය කුමක් ද?

        • රාජ්‍ය සුරැකුම්පත් ආයෝජකයින්ට සෘජු අලෙවි සහභාගීකරුවන් හරහා ලංකාසෙකියුහි ගිණුම් අරඹා පවත්වා ගෙන යා හැකි ය.  එ නම් ප්‍රාථමික අලෙවිකරුවන් සහ බලපත්‍රලාභි වාණිජ බැංකු
        • ආයෝජකයින්ට අදාළ සියලු ගනුදෙනු ප්‍රාථමික අලෙවිකරුවන් හා බලපත්‍රලාභි වාණිජ බැංකු හරහා ආයෝජකයෙකුට ම වෙන් වූ ගිණුමක් ලංකාසෙකියුහි පවත්වා ගෙන යනු ඇත. ආයෝජකයන්ට එක් හෝ ඊට වැඩි ගණනක් සෘජු අලෙවි සහභාගීකරුවන් හරහා ගිණුම් පවත්වා ගෙන යා හැකි ය.

මම රාජ්‍ය සුරැකුම්පත්වල ආයෝජකයකු නම් මට ලංකාසෙකියු වෙතින් ගිණුම් ප්‍රකාශ ලැබේ ද?

පහත සඳහන් දේ සහිත ප්‍රකාශන ලංකාසෙකියු වෙතින් ගිණුම් හිමියකුට නිකුත් කරනු ලැබේ.

      1. මාසයක් තුළ සිදු වූ ගනුදෙනු තහවුරු කරමින් මාසික ප්‍රකාශයක් නිකුත් කෙරේ.  එක් මාසයක් තුළ කිසිදු ගනුදෙනුවක් සිදු වී නොමැති නම් එම මාසයට අදාළ ප්‍රකාශනය පද්ධතිය මගින් ජනනය නො වනු ඇත.
      2. සෑම ආයෝජකයකුගේ ම නො පිය වූ ශේෂය තහවුරු කරමින් අර්ධ වාර්ෂික ප්‍රකාශයන් නිකුත් කෙරේ.
      3. ආයෝජකයකුට කල්පිරීම්වලින් සහ /හෝ කූපන් ගෙවීම්වලින් මුදල් ගෙවීම් ඇති අවස්ථාවල දී ඒවා දක්වමින් ප්‍රකාශයක් නිකුත් කෙරේ.

මෙම ප්‍රකාශයන් ආයෝජකයන් ලංකාසෙකියුහි මධ්‍යම තැන්පතු ක්‍රමයේ ලියාපදිංචි නමට සහ ලිපිනයට නිකුත් කරනු ලැබේ.

ලංකාසෙකියු ගිණුම් අන්තර්ජාලය හරහා පරීක්ෂා කළ හැකි ද?

ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව මගින් හඳුන්වා දී ඇති ලංකාසෙකියුනෙට් නම් පද්ධතිය මගින් ගිණුම්හිමියන්ට තමන්ගේ රාජ්‍ය සුරැකුම්පත්වල ආයෝජනයන්ට අදාළ විස්තර ඕනෑ ම අවස්ථාවක අන්තර්ජාලය හරහා පරීක්ෂා කළ හැකි ය.

ලංකාසෙකියුනෙට් යනු කුමක් ද?

ලංකාසෙකියුනෙට් යනු රාජ්‍ය සුරැකුම්පත්වල ආයෝජකයන්ට තමන්ගේ ගනුදෙනුවලට අදාළ විස්තර, පොලී හා කල් පිරීම් ගෙවීම් සහ නො පිය වූ ශේෂය ලබා ගත හැකි අන්තර්ජාලය පදනම් වූ සේවාවකි.  මෙම පහසුකම මගින් ආයොජකයන්ට අදාළ වර්තමාන මෙන් ම අතීත විස්තර ද ලබා ගත හැකි ය. ලංකාසෙට්ල් සහභාගීකරුවන්ට තිබෙන බ්‍රවුසර් වර්ක්ස්ටේෂන් (Browser Workstation) මගින් දින දර්ශන දින 5ක් පරණ විස්තර පමණක් සපයන බැවින් මෙම පහසුකම සහභාගීකරුවන්ට ද ප්‍රතිලාභදායී වේ.

ලංකාසෙකියුනෙට් පහසුකම ලබා ගන්නේ කෙසේ ද?

මෙම අන්තර්ජාල පහසුකම ලබා ගැනීමට කැමති ඕනෑ ම ආයෝජකයෙකුට ම පහත දැක්වෙන පියවර මගින් ලංකාසෙකියු කස්ටමර් ඉන්ෆෝමේෂන් පද්ධතිය (Lankasecure Customer Information) වෙබ් අඩවියට ප්‍රවේශ විය හැකි ය.

 

බැංකු සන්නිවේදනය

මහ බැංකු ප්‍රකාශනයන් මිලදී ගත හැක්කේ කෙසේද?

  1. ආර්ථික ඉතිහාස කෞතුකාගාරයේ වෙළෙඳ කවුන්ටරයෙන් (දුරකතනය 011 2444502)
  2. රටපුරා පවතින ප්‍රධාන පොත්හල්වලින්
  3. මාතලේ ප්‍රාෙද්ශීය කාර්යාලය (දු.අ. 066 2223367), අනුරාධපුර ප්‍රාෙද්ශීය කාර්යාලය (දු.අ. 025 2222055), මාතර ප්‍රාෙද්ශීය කාර්යාලය (දු.අ. 041 2222774), ත්‍රිකුණාමල ප්‍රාෙද්ශිය කාර්යාලය (දු.අ. 026 222 6966), කිලිනොච්චි ප්‍රාදේශීය කාර්යාලය (දු.අ. 021 2258914) සහ නුවඑරළිය ප්‍රාෙද්ශීය කාර්යාලය (දු.අ. 052 3059004)

සටහන සඟරාවට දායකත්වය ලබාගත හැක්කේ කෙසේද?

වසරක හෝ අර්ධ වසරක කාලයක් සඳහා සටහන සඟරාවට දායකත්වය ලබාගැනීමට මුදල් ඇණවුමක් හෝ චෙක්පතක් ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව නමින් එවිය යුතුය.

දායකත්වය නැවත අලුත් කරගන්නේ කෙසේද?

අදාල කාලය අවසානයේ අවශ්‍ය කාලය වෙනුවෙන් නියමිත මුදල ගෙවීමෙන් දායකත්වය නැවත අලුත්කරගත හැක.

ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව උසස් පංතිවල සිසුසිසුවියන් හා ගුරුවරුන් හට දේශන පවත්වන්නේ ද?

ඔව්, එහි ආයතනික වැඩ සටහන් යටතේ සන්නිවේදන දෙපාර්තමේන්තුව මගින් දේශන වැඩමුලු සහ සම්මන්තුණ සංවිධානය කරනු ලැබේ. එවැනි වැඩ සටහනක් ඔබ පාසැලේ පැවැත්වීමට අදහස් කරන්නේ නම් ඒ සඳහා අධ්‍යක්ෂ, සන්නිවේදන දෙපාර්තමේන්තුව වෙත (දුගඅග 011 2477418) ලිඛිත ඉල්ලීමක් කළ හැකිය. 

සම්පත් දායකයන් ලබාගැනීමට තිබෙන හැකියාවට යටත්ව සන්නිවේදන දෙපාර්තමේන්තුව ඔබගේ ඉල්ලීම ඉටුකිරීමට කටයුතු කරනු ඇත.

ආර්ථික ඉතිහාස කෞතුකාගාරය විවෘතකර තබන වේලාවන්

උදෑසන 9.00 සිට පස්වරු 5.00 දක්වා රජයේ හා බැංකු නිවාඩු දිනවලදී හැර සතියේ දිනවල විවෘතයි.

මහජනතාව දැනුවත් කිරිමේ වැඩසටහන්

ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව එහි මහජනතාව දැනුවත් කිරීමේ වැඩ සටහන් යටතේ පවත්වනු ලබන අධ්‍යාපනික හා වෙළෙඳ ප්‍රදර්ශන සඳහා සහභාගිවේ. ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකු කුටියේ තිබෙන සිත්ගත් ප්‍රධාන අංගයක් වන්නේ ව්‍යවහාර මුදල් කෞතුකාගාරය, සේවක අර්ථසාක අරමුදල් විමර්ශන අංශය, ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ ප්‍රාදේශීය සංවර්ධන දෙපාර්තමේන්තුව මගින් පවත්වාගෙන යනු ලබන සංවර්ධන ව්‍යාපෘති පිළිබඳ ප්‍රදර්ශන භාණ්ඩ සහ ප්‍රකාශන අලෙවි කවුළුවයි. 

ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ කාර්යයන් හා වගකීම් පිළිබඳව සිසුන් දැනුවත් කිරීම සඳහා බැංකුව මගින් පවත්වාගන යනු ලබන විවිධ සංවර්ධන කාර්යයන් සහ සේවාවන් පිළිබඳව මහජනතාව දැනුවත් කිරීම සඳහා සන්නිවේදන දෙපාර්තමේන්තුව මගින් නිෂ්පාදනය කනර වීඩියෝ වාර්තා වැඩ සටහන් ඉදිරිපත් කිරීමත් කරනු ලැබේ.

 

වෙබ් අඩවිය පිළිබඳ ව

ළඟාවීමේ හැකියාව

තොරතුරුවල අවශ්‍යතාව සහ භූ ගෝලීය ව්‍යාප්තිය අනුව තම ප්‍රේක්ෂකයන්ගේ විවිධත්වය ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව හඳුනාගෙන ඇත. සමහර අයට තාක්ෂණික සීමා් හෝ වෙනත් අපහසුතාවයන් නිසා අන්තර්ජාලයට ළඟාවීමට නොහැකි වීමෙන් ඔවුනට අන්තර්ජාලයෙන් ලැබිය හැකි ප්‍රයෝජන සීමා වී ඇත.

ප්‍රතිපෝෂණ

මෙම වෙබ් අඩවියට පිවිසීමේ හැකියාව සහ එහි අන්තර්ගත තොරතුරු පිලිබද අදහස් හා ප්‍රතිපෝෂණ ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව සාදර‍‍‍යෙන් පිළි‍ගනී

ලේඛණ අත්කර ගන්නා විකල්ප විධික්‍රම 

 ඔබ කිසියම් ලේඛණයක් සොයමින් සිටින්නේ නම් මෙම වෙබ් අඩවිය මගින් ලබාගත නොහැකි නම් සහ එය ලබාගැනීම අවශ්‍ය වන්නේ නම් කරුණාකර ඔබගේ ඉල්ලීම   cbslgen@cbsl.lk වෙත යොමුකරන්න.  

විමසා බැලීම 

සුක්ෂම අන්තර්ජාල ගෙව්ෂකයෙක් ලෙස 5.0 (හෝ උසස්) හෝ නෙට්ස්කෝප් 6.0 වින්ඩෝස් සහ මැකින්ටස් පරිඝනක වලින් මෙම වෙබ් අඩවිය ඉතා හොඳ දැක්මක් සහිතව විමසා බැලිය හැක. 

තිර විභේදනය

රූප අංශු 1024 x 768 තිර විභේදනය තුළින් මෙම අන්තර්ජාලය මැනවින් දර්ශනය කළ හැකිය. 

මුද්‍රණය

මෙම වෙබ් අඩවියේ ඇති බොහෝ වෙබ් පිටු මුද්‍රණය කිරීමේ පහසුකම් ඇති බැවින් ඕනෑම අවස්ථාවක් මුද්‍රණය සඳහා සුදානම්ව පවතී. 

මයිකොසොෆ්ට් එක්සෙල් ගොනු කියවීමට

මෙම වෙබ් අඩවියේ ඇති සෑම එක්සෙල් පැතුරුම් පතක්ම නොමිලේ අවපතනය කළ හැකිය. මෙම වෙබ් අඩවියේ නිර්මාණය කර ඇති බොහෝ එක්සෙල් ගොනු මයිකොසොෆ්ට් එක්සෙල් 2003 අනුව නිර්මාණය කර ඇත. ඔබට මෙම පැතුරුම් පත් ගොනු දර්ශනය කිරිම සඳහා මයිකොසොෆ්ට් එක්සෙල් 2003 අවශ්‍ය වන අතර, එසේත් නොමැතිනම් මයිකොසොෆ්ට් එක්සෙල් 2003 දැකිමේ පහසුකම අවපතනය කර ගත යුතුය. 

පී.ඩී.එෆ් ගොනු බැලීම සඳහා

මෙම වෙබ් අඩවියේ සඳහන් සියළුම පී.ඩී.එෆ් ගොනු නොමිළේ බා ගත හැකිය. ඔබට ඔබගේ පරිගනකයේ (Adobe Acrobat Reader) ස්ථාපිතව තිබිය යුතුයි. නවතම (Adobe Acrobat Reader)  (සංස්කරණය 7) පී.ඩී.එෆ් ගොනු පහසුවෙන් කියවිය හැකිය.

මම බලනු ලබන්නේ නවතම දත්තයි සාක්ෂාත් කරගන්නේ කොහොම ද?

ඔබගේ වෙබ් අඩවි පිරික්සුවේ Reload බොත්තම් ඔබන්න. ඔබ වෙබ් අඩවිය බලන විටදී නවතම තොරතුරු එහි නොවිය හැකිය. මෙහිදී සිදුවනුයේ ඔබගේ පරිගනකයේ හෝ සර්වරයේ තැන්පත් වී ඇති පිටු ඉදිරියට පැමිණීමයි. මෙම වෙබ් අඩවියේ නවතම තොරතුරු ඔබගේ පරිගනකයේ දර්ශනය නොවුවහොත් වෙබ් අඩවි පිරික්සුමේ නිහින මතකය Cache memory ලොප් කරන්න. මේ මගින් මුලින් තැන්පත් වු ගොනු පෙන්නුම් නොකරන අතර ඔබට නවතම ගොනු පෙන්නුම් කරයි. මෙම සේවාව ඔබගේ අන්තර් ජාල සැකමුකරු හෝ ‍ඔබගේ ආයතනය විසින් හෝ ඔබගේ ආයතනය විසින් ‍හෝ ස්ථාපිත නොකර ඇත්නම් ඔබගේ අන්තර් ජාල සේවා සපයන්නා හෝ තොරතුරු තාක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව පරිඝනක පද්ධති කළමනාකරුගෙන් උපදෙස් ලබා ගන්න.

මෙම අතුරුඵල විශාලත්වය වැඩිකරගන්නේ කෙසේ ද?

විශාල ප්‍රමාණයේ අකුරු ලබා ගැනීමට පහත සැකසුම් කරන්න. 

-     View මෙනුවේ Text Size තෝරාගන්න.
-      ඔබට අවශ්‍ය අකුරු විශාලත්වය තෝරාගන්න.